Hallgrímur Gíslason skrifar
Undirritaður hefur tekið saman nokkrar hugmyndir að lífsgæðakjarna fyrir eldra fólk úr ýmsum áttum og var bent á að koma þeim á framfæri. Að undanförnu hefur verið mikil umræða um slíkan kjarna hér á Akureyri og hugtakið jafnvel stundum notað mjög frjálslega. Í slíkum kjarna er æskilegt að séu hjúkrunarheimili með dagþjálfunarrýmum, heilsugæsla og „heimasjúkrahús“, en ef engin séstök heilbrigðisþjónusta er til staðar myndi ég nota orðið Samfélagskjarni yfir slíka þyrpingu.
Talið er að í svona kjarna þurfi helst að vera 300-500 íbúðir til að hann teljist fjárhagslega hagkvæmur.
Rými fyrir lífsgæðakjarna er frátekið í Hagahverfi vestan við Kjarnagötu, Þar er nægilega mikið pláss og þaðan er stutt í nauðsynleg útivistarsvæði í Naustaborgum og Kjarnaskógi, auk góðra gönguleiða. Svo er stutt þaðan í golfvöllinn. Strætisvagnar ganga af svæðinu m.a. niður í miðbæ, á Glerártorg og í núverandi félagsmiðstöðvar.
Það er mjög margt eldra fólk í Haga- og Naustahverfi sem þurfa að geta nýtt sér starfsemina í kjarnanum. Í dag er þarna mikill skortur á þjónustu og enn eru óbyggð svæði vestan og sunnan við núverandi byggð í fyrrnefnda hverfinu. Á ofangreindu sést að staðsetningin getur varla verið betri, því kjarnanum fylgir að sjálfsögðu þjónusta.
Íbúðir
Nálægt hjúkrunarheimili er æskilegt að séu sérstakar þjónustuíbúðir og þar, sem og annars staðar í kjarnanum, þarf að vera góður aðgangur að þjónustuteymi sem getur veitt alls kyns heimahjúkrun og einnig þarf að vera möguleiki þar á öflugri stuðningsþjónustu. Æskilegast er að sömu aðilar þjóni að jafnaði hverjum íbúa. Þannig finna þeir helst til öryggis vegna þjónustunnar.
Bjóða þarf upp á fjölbreytt form lágreistra húsa, hámark 3-4 hæðir, með mismunandi formum á eignar og leiguleiðum. Þar gætu verið fjölbýlishús, raðhús/ parhús og jafnvel einbýlishús.
Samkvæmt húsnæðiskönnun sem EBAK gerði fyrir stuttu er ekki mikill áhugi fyrir mjög litlum íbúðum, en 60-90 fermetra íbúðir eru hvað vinsælastar. Æskilegt er að íbúðirnar séu í ódýrari kantinum, gjarnan byggðar af óhagnaðardrifnum eða lítt hagnaðardrifnum aðilum. Taka þarf tillit til þess að kaupendur þurfa oft að losa sig við eldri eignir, sem geta verið tiltölulega verðlitlar miðað við stærð.
Þegar byggt er fyrir eldra fólk þarf að huga að hjólastólaaðgengi, staðsetningu rafmagnstengla og síddar á gluggum. Eldhúsinnréttingar mættu vera hreyfanlegar upp og niður og þannig hannaðar að íbúar þurfi ekki að stíga upp á stóla eða í tröppur.
Gæta þarf þess að minna herbergið í þriggja herbergja íbúðum sé vel skipulagt og helst ekki undir 10 fermetrum. Þá hefur oft verið kvartað undan því að í nokkuð mörgum nýjum íbúðum er gengið beint úr anddyri inn á snyrtingu og/eða inn í hjónaherbergi.
Önnur þjónusta
Auk hjúkrunarrýma, heilsugæslu og íbúða þarf eftirfarandi að vera í kjarnanum eða í stuttri göngufjarlægð:
Félagsmiðstöð með a.m.k. 400-600 ferm. skiptanlegum fjölnotasal, ýmis konar föndurstofum, aðstöðu fyrir starfsfólk og sérstökum matsal/veitingastað.
Hársnyrting, fótsnyrting, snyrtistofa, nuddstofa, sjúkraþjálfun, líkamsræktarsalur.
Apótek, matvöruverslun (lágvöruverslun) og jafnvel fleiri verslanir.
Samfélagsgarður, eins og nokkuð hefur verið rætt um, með göngustígum, bekkjum og borðum, matjurtagarði, leiktækjum eins og rólum og ýmis konar hreystitækjum. Hluti af slíkum garði skal helst vera yfirbyggður.
Svona mætti halda lengi áfram að telja en hér skal staðar numið.
Hallgrímur Gíslason er áhugamaður um málefni eldra fólks.
